Alkohol Etylowy (Etanol Skażony, bezwodny) >99%

ALKOHOL ETYLOWY >99%
NIE PRZEZNACZONY DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI. DENATUROWANY (METODA UE).

• Wzór sumaryczny: C₂H₅OH
• Numer CAS: 64-17-5
• Masa molowa: 46.07 g/mol
• Wygląd: Bezbarwna, lotna ciecz
• Rozpuszczalność: Miesza się z wodą, acetonem, chloroformem, eterem i wieloma innymi rozpuszczalnikami
• Temperatura topnienia: -114°C
• Temperatura wrzenia: 78.37°C
• Gęstość: 0.789 g/cm³
• Inne nazwy:Alkohol etylowy, alkohol, EtOH, hydroksyetan

Denaturowany zgodnie z (WE) nr 1272/2008 (CLP)

Etanol jest niskocząsteczkowym związkiem organicznym należącym do alkoholi pierwszorzędowych. Jego struktura składa się z dwuwęglowego ugrupowania etylowego połączonego z grupą hydroksylową. Cząsteczka zawiera zarówno polarną funkcjonalność hydroksylową zdolną do tworzenia wiązań wodorowych, jak i niewielką niepolarną grupę węglowodorową. Ten amfifilowy charakter molekularny zapewnia etanolowi doskonałą mieszalność z wodą, a jednocześnie umożliwia rozpuszczanie szerokiego zakresu związków organicznych. Etanol jest szeroko badany jako modelowy rozpuszczalnik w chemii fizycznej, spektroskopii i termodynamice roztworów oraz jest powszechnie stosowany jako rozpuszczalnik, odczynnik i medium procesowe w chemii laboratoryjnej i przemysłowej.

Właściwości chemiczne i fizyczne

Etanol jest klarowną, bezbarwną i lotną cieczą w warunkach otoczenia. Dane doświadczalne wskazują temperaturę topnienia około −114.1 °C oraz normalną temperaturę wrzenia około 78.3 °C.

Gęstość czystego etanolu wynosi około 0.785 g/cm³ w 25 °C. Jego lepkość dynamiczna wynosi około 1.1 mPa·s w pobliżu temperatury pokojowej, a współczynnik załamania wynosi około 1.36.

Etanol jest całkowicie mieszalny z wodą w całym zakresie stężeń. Jego grupa hydroksylowa działa zarówno jako donor, jak i akceptor wiązań wodorowych, co skutkuje rozległymi sieciami wiązań wodorowych w czystym etanolu oraz w mieszaninach etanol–woda. Badania dyfrakcji neutronów, spektroskopowe i symulacje molekularne wykazały istotne, zależne od składu przeorganizowanie tych oddziaływań międzycząsteczkowych.

Stała dielektryczna etanolu wynosi około 24 w 25 °C, istotnie mniej niż dla wody, lecz znacznie więcej niż dla niepolarnych węglowodorów. Ta pośrednia polarność przyczynia się do zdolności rozpuszczania licznych związków organicznych polarnych, umiarkowanie polarnych i niepolarnych.

Ciśnienie par etanolu wynosi około 7.9 kPa w 25 °C. Etanol i woda tworzą mieszaninę azeotropową o minimalnej temperaturze wrzenia przy ciśnieniu atmosferycznym, co ogranicza stężenie możliwe do uzyskania wyłącznie za pomocą konwencjonalnej rektyfikacji.

Zastosowania

Etanol jest jednym z najczęściej stosowanych rozpuszczalników w chemii laboratoryjnej i przemysłowej. Połączenie polarności, zdolności do tworzenia wiązań wodorowych, lotności i mieszalności z wodą sprawia, że nadaje się do ekstrakcji, krystalizacji, mycia, oczyszczania i procesów reakcyjnych obejmujących szeroką gamę związków organicznych.

W syntezie organicznej etanol jest powszechnie stosowany jako polarny protowy ośrodek reakcyjny. Może ułatwiać reakcje z udziałem jonowych i polarnych intermediatów i jest często używany w przemianach substytucji, kondensacji, redukcji oraz katalizowanych przez metale przejściowe. Jego stosunkowo niska temperatura wrzenia ułatwia późniejsze usunięcie przez odparowanie lub destylację.

Etanol jest także ważnym surowcem chemicznym. Utlenianie katalityczne może przekształcać etanol w acetaldehyd, a następnie w kwas octowy, natomiast odwodnienie może prowadzić do etylenu lub eteru dietylowego w zależności od katalizatora i warunków reakcji. Przemiany te czynią etanol użytecznym związkiem wyjściowym do badań mechanizmów reakcji katalitycznych i procesów selektywnego utleniania.

W chemii analitycznej etanol jest szeroko stosowany jako rozpuszczalnik i medium do przygotowania próbek w procedurach chromatograficznych i spektroskopowych. Może być również używany do czyszczenia szkła laboratoryjnego i powierzchni analitycznych, ponieważ rozpuszcza wiele pozostałości organicznych i łatwo odparowuje.

W chemii materiałowej etanol jest często stosowany jako rozpuszczalnik procesowy w syntezie zol–żel, przygotowaniu nanocząstek, osadzaniu cienkich warstw i przygotowaniu powłok. Jego mieszalność z wodą umożliwia dostosowanie składu rozpuszczalnika i warunków hydrolizy w procesach z udziałem alkoholanów metali i pokrewnych prekursorów.

Etanol jest ponadto ważnym związkiem modelowym w podstawowych badaniach fizykochemicznych. Mieszaniny etanol–woda są szeroko badane w celu poznania wiązań wodorowych, solwatacji preferencyjnej, klastrowania molekularnego, zachowania dielektrycznego, dyfuzji oraz odchyleń od idealnego zachowania roztworów.

Źródła literaturowe

National Institute of Standards and Technology (NIST). NIST Chemistry WebBook: Ethanol, CAS 64-17-5. Experimental thermodynamic, phase-change, spectroscopic and physicochemical data for ethanol.

National Center for Biotechnology Information (NCBI), PubChem. Ethanol, CID 702. Chemical identity and physicochemical information including molecular formula, molecular mass, structure, melting point, boiling point, density, vapor pressure and solubility.

Soper, A. K.; Dougan, L.; Crain, J.; Finney, J. L. Excess entropy in alcohol–water solutions: a simple clustering explanation. Journal of Physics: Condensed Matter, 2006, 18, S2231–S2244. DOI: 10.1088/0953-8984/18/36/S04.

Guo, J.-H.; Luo, Y.; Augustsson, A.; Kashtanov, S.; Rubensson, J.-E.; Shuh, D. K.; Ågren, H.; Nordgren, J. Molecular structure of alcohol-water mixtures. Physical Review Letters, 2003, 91, 157401. DOI: 10.1103/PhysRevLett.91.157401.

Dixit, S.; Crain, J.; Poon, W. C. K.; Finney, J. L.; Soper, A. K. Molecular segregation observed in a concentrated alcohol-water solution. Nature, 2002, 416, 829–832. DOI: 10.1038/416829a.

Klasyfikacja GHS:

Etanol bezwodny jest sklasyfikowany w systemie GHS ze względu na jego łatwopalność i zagrożenia dla zdrowia.

• Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia GHS (H):

  • H225: Wysoce łatwopalna ciecz i pary.
  • H319: Działa drażniąco na oczy.
  • H336: Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowy.

• Zwroty wskazujące środki ostrożności GHS (P):

  • P210: Przechowywać z dala od źródeł ciepła, gorących powierzchni, źródeł iskrzenia, otwartego ognia i innych źródeł zapłonu. Nie palić.
  • P241: Używać elektrycznych, wentylacyjnych i oświetleniowych urządzeń przeciwwybuchowych.
  • P280: Stosować rękawice ochronne/odzież ochronną/ochronę oczu/ochronę twarzy.
  • P305+P351+P338: IF IN EYES: Rinse cautiously with water for several minutes. Remove contact lenses if present and easy to do. Continue rinsing.
  • P370+P378: W przypadku pożaru: Użyć środka gaśniczego wskazanego przez producenta do gaszenia.
  • P312: W przypadku złego samopoczucia skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ/lekarzem.

Piktogramy:

• GHS02 (Płomień): Numer 02 – Wskazuje, że substancja jest wysoce łatwopalna.
• GHS07 (Wykrzyknik): Numer 03 – Wskazuje działanie drażniące, w szczególności drażnienie oczu.

Uwagi:

Etanol bezwodny należy obsługiwać ostrożnie, zwłaszcza w środowiskach, w których istnieje ryzyko pożaru lub nadmiernej ekspozycji na pary. Zawsze zapewniaj odpowiednią wentylację i używaj środków ochrony indywidualnej (ŚOI) podczas pracy z tą substancją. W razie przypadkowej ekspozycji umyj dotknięte miejsce wodą i skonsultuj się z lekarzem, jeśli objawy się utrzymują.